Nếu bạn có bệnh nền, từng chấn thương khớp hoặc cột sống, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu.
Người trưởng thành bắt đầu học võ có một lợi thế và một hạn chế so với trẻ. Lợi thế: hiểu nhanh, tự điều chỉnh tốt, biết mình muốn gì. Hạn chế: khả năng hồi phục kém hơn, và ít thời gian hơn.
Ba nhóm môn, khác nhau ở điều quan trọng nhất
Nhóm đứng đánh — boxing, muay, karate, taekwondo và tương tự. Cải thiện thể lực tim mạch nhanh nhất, vào được sớm, và mức va chạm do bạn và người dạy kiểm soát.
Nhóm vật và khoá — judo, vật, jiu-jitsu và tương tự. Ít chấn thương do đòn đánh hơn, nhưng cần học ngã đúng trước khi làm gì khác, và tốn nhiều sức ở giai đoạn đầu.
Nhóm chú trọng hình thức và nội lực — nhiều môn võ cổ truyền, thái cực quyền và tương tự. Tác động lên khớp thấp nhất, phù hợp người lớn tuổi hoặc từng có chấn thương, và cần thời gian dài hơn để thấy tiến bộ rõ.
Khác biệt về "môn nào hiệu quả hơn" gần như không liên quan tới bạn trong hai năm đầu. Cái quyết định là bạn có tập đều được không.
Bốn thứ quyết định bạn tập được đều
Khoảng cách tới lớp. Một phòng tập cách nhà mười lăm phút thắng một phòng tốt hơn cách bốn mươi lăm phút, mọi lần.
Giờ tập khớp với lịch của bạn, kể cả tuần công việc nhiều.
Người dạy có kinh nghiệm với người bắt đầu muộn. Đây là điểm phân biệt lớn nhất giữa các lớp.
Có lớp riêng cho người mới, hoặc ít nhất có phần khởi đầu riêng. Bị đưa vào tập chung với người tập ba năm là con đường nhanh nhất tới chấn thương và tới việc bỏ.
Đi xem một buổi trước khi đăng ký
Quan sát bốn điều: có khởi động đầy đủ không; người dạy có sửa động tác từng người không; người mới được ghép với ai khi đối luyện; và mức va chạm trong lớp người mới.
Dấu hiệu nên tránh: buổi tập đưa người mới vào đối luyện có va chạm thật trong tuần đầu; người dạy dùng việc bị đau như phép thử ý chí; không ai hỏi bạn về tiền sử chấn thương.
Hãy hỏi thẳng: người mới mất bao lâu trước khi đối luyện, và lớp xử lý thế nào khi có người bị đau.
Tránh chấn thương khi bắt đầu ở tuổi trưởng thành
Tăng khối lượng chậm hơn cảm giác của bạn. Phần lớn chấn thương của người mới không do đòn của đối phương mà do tập quá nhanh so với mức gân và khớp thích nghi được.
Hai buổi mỗi tuần đều đặn trong sáu tháng đưa bạn xa hơn bốn buổi mỗi tuần trong sáu tuần rồi phải nghỉ.
Nói rõ với người dạy về mọi chấn thương cũ, kể cả cái bạn nghĩ đã khỏi. Đầu gối, vai và cổ là ba vị trí cần khai báo nhất.
Học ngã trước nếu môn của bạn có ngã. Đây là kỹ năng cứu bạn khỏi chấn thương nhiều nhất và thường được xem là phần nhàm chán nhất.
Sáu tháng đầu nên trông thế nào
Tháng một và hai: động tác cơ bản, thể lực nền, và quen với nhịp lớp. Chưa cần đối luyện.
Tháng ba và bốn: ghép động tác, đối luyện có kiểm soát ở cường độ nhẹ với người có kinh nghiệm biết giữ mức.
Tháng năm và sáu: tăng dần cường độ, và bắt đầu thấy điểm mạnh điểm yếu riêng của mình.
Nếu sau sáu tháng bạn vẫn tập được đều và không chấn thương nào đáng kể, bạn đã qua phần khó nhất — phần lớn người bỏ trong ba tháng đầu.
Thiết bị bảo vệ
Đừng tiết kiệm ở ba thứ: dụng cụ bảo vệ răng nếu môn có va chạm vào đầu, bao tay đúng cỡ, và dụng cụ bảo vệ vùng dưới. Ba thứ này rẻ hơn nhiều so với thứ chúng phòng.
Mọi thiết bị khác có thể mua dần theo nhu cầu, và nên hỏi người dạy trước khi mua để khỏi mua sai loại.
Bắt đầu học võ ở tuổi ba mươi hay bốn mươi có muộn không?
Không muộn để tập và tiến bộ. Điều cần điều chỉnh là tốc độ tăng khối lượng và mức va chạm, không phải mục tiêu.
Môn nào phù hợp nhất cho tự vệ?
Yếu tố quyết định là bạn có tập đều và có được đối luyện trong điều kiện áp lực hay không, hơn là chọn môn nào. Hãy hỏi lớp bạn nhắm về cách họ tổ chức đối luyện.
Bao lâu thì bắt đầu đối luyện?
Tuỳ môn và tuỳ lớp, nhưng lớp cho người mới đối luyện có va chạm thật trong tuần đầu là dấu hiệu nên tránh.
Tập mấy buổi một tuần?
Hai buổi đều đặn là mức bền cho người mới đi làm. Tăng lên khi cơ thể đã thích nghi, không tăng ngay từ đầu.
