Lời khuyên phổ biến về việc sắp xếp nhà bắt đầu bằng việc bỏ bớt đồ. Với nhiều người, đó là bước khó nhất — và việc đặt nó đầu tiên là lý do quá trình dừng lại ngay ngày đầu.
Có một thứ tự khác dễ bắt đầu hơn và cho kết quả nhanh hơn.
Bắt đầu từ luồng di chuyển, không từ đồ đạc
Trước khi bỏ thứ gì, quan sát một ngày bình thường trong nhà: mọi người đi vào bằng lối nào, để giày dép ở đâu, cởi áo khoác ở đâu, đặt chìa khoá ở đâu.
Phần lớn sự bừa bộn tập trung ở các điểm mà đồ được đặt xuống không ở nơi nó thuộc về — vì nơi thuộc về quá xa hoặc quá bất tiện.
Cách xử lý: thay vì bắt mọi người đi xa hơn để cất đồ đúng chỗ, đưa chỗ cất tới nơi đồ thực tế được đặt xuống. Một cái giỏ ngay cửa cho chìa khoá, một móc treo ngay lối vào.
Nguyên tắc chung: thiết kế theo hành vi thật, không theo hành vi lý tưởng. Đây là khác biệt giữa một cách sắp xếp giữ được vài tuần và một cách giữ được vài năm.
Thứ tự làm
Không làm cả nhà cùng lúc. Thứ tự dưới đây cho kết quả thấy được sớm, và điều đó là thứ giữ động lực:
Một: các bề mặt phẳng thường xuyên bừa — bàn ăn, bàn làm việc, mặt bếp, kệ gần cửa. Đây là nơi bừa bộn dễ thấy nhất, và dọn xong thì cả nhà trông khác hẳn.
Hai: khu vực gây khó chịu nhất hằng ngày. Chỗ mà mỗi lần đi qua bạn đều nghĩ tới việc phải dọn.
Ba: các khu vực lưu trữ — tủ, kho, gầm giường. Đây là phần tốn công nhất và nên làm sau, khi đã có đà.
Bốn: đồ có giá trị tình cảm. Làm cuối cùng, và làm chậm.
Ba nhóm thay vì hai
Cách chia đôi — giữ hoặc bỏ — làm nhiều người kẹt ở các món không quyết được.
Chia ba dễ hơn:
Giữ — dùng trong năm qua, hoặc chắc chắn sẽ dùng.
Bỏ hoặc cho — rõ ràng không dùng nữa.
Chưa quyết — cho vào một thùng riêng, ghi ngày, cất đi. Sau sáu tháng, nếu chưa mở thùng đó lần nào thì bỏ mà không cần mở.
Nhóm thứ ba là thứ làm quá trình không bị kẹt. Nó cho phép bạn tiếp tục thay vì đứng lại ở một món đồ trong mười phút.
Đồ khó bỏ: bốn loại và cách xử
Đồ còn dùng được nhưng không dùng. Lý do giữ là tiếc. Cách xử: cho đi hoặc bán — việc biết nó sẽ được dùng bởi người khác giải quyết phần lớn cảm giác tiếc.
Đồ mua đắt mà không hợp. Khoản tiền đã mất rồi, và việc giữ món đồ không lấy lại được gì. Điều duy nhất nó làm là chiếm chỗ.
Đồ được tặng. Món quà đã hoàn thành vai trò của nó ở thời điểm được tặng. Nếu áy náy, chụp một tấm ảnh rồi cho đi.
Đồ có kỷ niệm. Nhóm này khác hẳn ba nhóm trên và không nên bị xử lý bằng cùng một logic. Cách thực tế: giữ một hộp có kích thước cố định cho nhóm này, và khi hộp đầy thì phải chọn.
Không gian chung với nhiều người
Đây là phần gây xung đột nhiều nhất, và ba nguyên tắc giúp được:
Chỉ quyết về đồ của mình. Bỏ đồ của người khác mà không hỏi làm hỏng cả quá trình và cả quan hệ.
Với không gian chung, thống nhất trước — mỗi người được bao nhiêu chỗ, và khu vực chung dùng cho gì.
Với trẻ em, cho tham gia quyết định về đồ của chúng, trong giới hạn đã đặt: hộp này là của con, đầy thì mình cùng chọn.
Và một điều đáng nhớ: mức độ gọn gàng mà mỗi người thấy dễ chịu rất khác nhau, và không có mức nào đúng. Việc thống nhất một mức chấp nhận được cho không gian chung quan trọng hơn việc thuyết phục ai đó đổi tiêu chuẩn của họ.
Giữ sau khi đã dọn
Phần lớn nhà quay lại trạng thái cũ trong vài tháng. Bốn việc làm cho nó không xảy ra:
Mỗi món có một chỗ cụ thể — không phải "trong tủ" mà là ngăn nào.
Mười phút cuối ngày đưa mọi thứ về chỗ. Đây là việc có tác dụng lớn nhất và nó chỉ hoạt động nếu mỗi món thật sự có chỗ.
Quy tắc một vào một ra với các nhóm đồ dễ tích — quần áo, sách, đồ chơi.
Một lần rà mỗi mùa, nửa giờ, cho một khu vực.
Nếu cảm thấy không bắt đầu nổi
Với nhiều người, sự bừa bộn đã tích tụ tới mức nhìn vào là thấy nản, và lời khuyên "bắt đầu từ việc nhỏ" không giúp được.
Ba cách vào:
Đặt hẹn giờ mười lăm phút và làm đúng một bề mặt — chỉ một, rồi dừng dù còn muốn làm tiếp.
Bắt đầu bằng việc bỏ rác thật — bao bì, đồ hỏng, giấy tờ hết hạn. Nhóm này không cần quyết định gì và nó thường chiếm nhiều chỗ hơn dự đoán.
Nhờ một người ở cùng trong lúc làm. Không phải để họ làm giúp mà vì việc có người ở đó làm cho các quyết định dễ hơn.
Nên bắt đầu từ đâu khi sắp xếp lại nhà?
Từ việc quan sát luồng di chuyển thật trong nhà và đưa chỗ cất tới nơi đồ thực tế được đặt xuống — không phải từ việc bỏ bớt đồ.
Vì sao nên chia ba nhóm thay vì hai?
Vì nhóm chưa quyết cho phép bạn tiếp tục thay vì kẹt ở một món đồ — cất thùng đó đi, sáu tháng không mở thì bỏ mà không cần mở.
Đồ có kỷ niệm xử lý thế nào?
Giữ một hộp có kích thước cố định cho nhóm này, và khi hộp đầy thì phải chọn.
Làm sao giữ được sau khi đã dọn?
Mỗi món có một chỗ cụ thể, mười phút cuối ngày đưa mọi thứ về chỗ, quy tắc một vào một ra, và một lần rà mỗi mùa.
